Hukuk yargılamasında “yetki”, bir davanın coğrafi açıdan hangi yerdeki mahkeme tarafından görüleceğini belirleyen temel usul kuralıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca, davanın genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yerinde açılması esas olsa da taşınmazın aynına ilişkin davalar, sözleşmenin ifa yeri veya haksız fiilin gerçekleştiği yer gibi özel yetki kuralları da mevcuttur. Yetki itirazı dilekçesi, davanın yasaya aykırı bir yer mahkemesinde açılması durumunda, bu usuli hatanın düzeltilmesi ve dosyanın görevli/yetkili mahkemeye gönderilmesi amacıyla sunulan bir ilk itirazdır. Yetki itirazının süresi içerisinde ve usulüne uygun yapılmaması, davanın yetkisiz bir mahkemede görülmesine ve ileride verilecek hükmün usulden bozulmasına yol açabilir.
Yetki itirazında bulunurken dikkat edilmesi gereken en kritik husus, itirazın türüdür. Kesin yetki kurallarının (örneğin taşınmazın aynına ilişkin davalar) bulunduğu durumlarda mahkeme bu hususu kendiliğinden gözetirken; kesin olmayan yetki hallerinde tarafın en geç cevap dilekçesi süresi içinde bu itirazı ileri sürmesi zorunludur. Dilekçede sadece mahkemenin yetkisiz olduğu belirtilmemeli, aynı zamanda davanın açılması gereken “yetkili mahkeme” de açıkça gösterilmelidir. Aksi takdirde yetki itirazı geçerli bir ilk itiraz olarak kabul edilmez. Usul ekonomisi açısından davanın doğru yerde görülmesi, yargılama sürecinin hızlanması ve tarafların savunma haklarını etkin kullanabilmesi adına hayati önem taşır. Aşağıda, davanın doğru yargı merciine nakledilmesini sağlamak amacıyla hazırlanan, teknik kriterlere uygun yetki itirazı dilekçesi örneği yer almaktadır.
Yetki İtirazı Dilekçesi Örneği
… CEZA MAHKEMESİ’NE
DOSYA NO : …/ … E.
SANIK:
SAVUNMA:
SUÇ :Rüşvet (TCK m.252)
KONU : Yetki İtirazımızdan İbarettir.
AÇIKLAMALAR
1-) Müvekkilimiz hakkında; 01/01/2021 tarihinde Alanya Cumhuriyet Savcılığı’nın 2021/000000 Hazırlık nolu dosyasının kabulü ile mahkemenizde rüşvet suçundan kamu davası açılmıştır.
2-)Müvekkilin Bursa’da yaşamasından dolayı, soruşturma ve olası kovuşturma aşamalarında makamınızın taleplerini yerine getirme konusunda sıkıntı yaşayacağı aşikardır. Bu sebeple yetki itirazı hususu gündeme gelmiştir
3-) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Yetkili Mahkeme” başlıklı 12. maddesinde;
“(1) Davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir
(2) Teşebbüste son icra hareketinin yapıldığı, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir.
(3) Suç, ülkede yayımlanan bir basılı eserle işlenmişse yetki, eserin yayım merkezi olan yer mahkemesine aittir. Ancak, aynı eserin birden çok yerde basılması durumunda suç, eserin yayım merkezi dışındaki baskısında meydana gelmişse, bu suç için eserin basıldığı yer mahkemesi de yetkilidir.
(4) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçunda eser, mağdurun yerleşim yerinde veya oturduğu yerde dağıtılmışsa, o yer mahkemesi de yetkilidir. Mağdur, suçun işlendiği yer dışında tutuklu veya hükümlü bulunuyorsa, o yer mahkemesi de yetkilidir.
(5) Görsel veya işitsel yayınlarda da bu maddenin üçüncü fıkrası hükmü uygulanır. Görsel ve işitsel yayın, mağdurun yerleşim yerinde ve oturduğu yerde işitilmiş veya görülmüşse o yer mahkemesi de yetkilidir.”
3-) Açıkladığımız mevzuat hükümleri gereği, müvekkilimizin hakkında sorgu aşamasına geçilmeden önce yetkisizlik itirazımızın incelenmesini talep ediyoruz.
HUKUKİ NEDENLER : 5271 S. K. m. 12, 18 ve ilgili mevzuat
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıkladığımız nedenlerden dolayı, yetki itirazımızın kabulü ile, mahkemenizin yetkisizliğine karar verilmesini, müvekkilimiz adına bilvekale saygıyla talep ederiz. …/ …/ …
Sanık Müdafii
Av.
Bir yanıt yazın